|
 |
| Wat ga je leren tijdens de revalidatie? | |
Je hebt net een dwarslaesie opgelopen en komt uiteindelijk terecht in een revalidatiecentrum. Vaak voor lange tijd. Je bent daar dag en nacht en in het begin 7 dagen in de week. Het is de bedoeling dat je (weer) leert zo zelfstandig mogelijk te leven en leert oplossing te zoeken voor de beperkingen die jouw dwarslaesie je biedt.
Een intensieve tijd? Ja! In feite is jouw revalidatie één grote fysieke uitdaging en dat terwijl je ook nog druk doende bent te verwerken dat je een dwarslaesie hebt. Iets wat je vaak plotseling is overkomen en je leven sterk heeft veranderd. Juist daarom is het zo belangrijk te leren zoveel mogelijk dingen zelf te doen en zelf op te lossen.
Jij en je lichaam moeten veel dingen opnieuw leren. Het revalidatiecentrum heeft een team van specialisten tot jouw beschikking die je te samen begeleiden in je revalidatie proces. Wat zij jou leren is uiteraard afhankelijk van de soort laesie, maar hieronder krijg je een goede indruk. |
Begin
Als je net een dwarslaesie hebt is het vaak nodig de wervelkolom rust te geven. De kans is groot dat je veel op bed moet blijven. De revalidatie begint in deze periode dan ook over het algemeen met het soepel houden van de spieren en gewrichten. Behandeling vindt meestal plaats op bed.
In deze periode wordt een plan gemaakt -passende bij jouw dwarslaesie- hoe jij weer zo zelfstandig mogelijk door het leven kan.
Voorzichtig wordt op bed begonnen je lichaam te laten wennen aan een andere positie dan liggen. Je zal opnieuw moeten leren je evenwicht te vinden. De duur van het zitten wordt langzaam uitgebreid. |
Aan de slag
Steeds meer zal je zelf kunnen doen en daarom wordt begonnen aan een intensief programma. Om uit bed te komen moet je je leren aan te kleden, een transfer te maken in je stoel en niet te vergeten zelf je rolstoel de juiste richting op te krijgen. Met een hogere dwarslaesie kan dat allemaal knap lastig zijn. Heb je een incomplete of lage laesie? Dan wordt voorzichtig begonnen met spalken of krukken en de statafel.
Je gaat leren jezelf te verzorgen, als het nodig is worden hulpmiddelen bedacht. Heb je een beperkte handfunctie dan zullen relatief veel oplossingen gevonden moeten worden. Natuurlijk gingen veel mensen je voor dus voor de meeste dingen is al iets voor handen (tanden poetsen, schrijven, eten). Maar ook aan bijzondere wensen kan gedacht worden:check this out!
In en om het huis zijn veel handelingen die je opnieuw moet leren. Er is veel aandacht voor veiligheid. Hoe giet je zittend pannen af? Hoe ga je in het algemeen om met hete dingen? In welke positie gebruik je je gereedschappen?
In het revalidatiecentrum zijn veel mogelijkheden om je handen te gebruiken. Of het nu is met knutselen, klussen, sporten of creativiteit. Alles heeft uiteindelijk het doel je behendigheid te vergroten en plezier te krijgen in de dingen die je nog kan.
Nu je de basis van het rolstoelrijden onder de knie hebt, wordt het tijd om écht handig ermee te worden. Buiten oefenen op hellinkjes, stoepjes, grind en zand hoort tot het programma. Wat is trouwens de beste manier om hulp te krijgen bij hoge stoepen of trapjes? Als je getild moet worden hoe doen ze dat dan het beste? Allemaal vragen waar je antwoorden op krijgt tijdens dit deel van je revalidatie. En misschien heb je zelfs geen antwoorden nodig, want lukt het je zelf een trapje af te komen. Cool! En heb je veel functie en ben je heel handig dan is het zelfs mogelijk op eigen kracht een trapje óp te komen, maar dat is voer voor ver gevorderden…..
|
Gevorderd
Inmiddels heb je geleerd goed voor jezelf te zorgen. Je weet wat de risico’s van doorliggen zijn en hoe je het moet voorkomen. Incontinentie heb je onder controle en je hebt al de nodige ervaring met reacties van je lichaam op verschillende soorten eten en drinken. Je leert gaande weg je lijf goed kennen. Maar denk niet dat je er al bent: in de toekomst zal je nog de nodige obstakels tegen komen. Het duurt een hele tijd voor je echt weet wat je lichaam nodig heeft en wat de signalen zijn die je lichaam daarom afgeeft.
Het is tijd om grenzen te verleggen. Voor een hoge dwarslaesie betekent dat misschien helemaal zelf een hoge stoep af te gaan. Of die ene transfer leren maken die al die tijd niet is gelukt. Met wat meer functie kan je leren van de grond in de stoel te komen.
Op welke verschillende manieren kan je eigenlijk de rolstoel in de auto krijgen? En welke sport vind ik nu het leukste en hoe kan ik er beter in worden? Je bent er achter gekomen dat het mooi meegenomen is als je sterk bent in die spieren die het nog doen. Extra krachttraining kan een onderdeel vormen van je revalidatie.
De invulling van je revalidatie periode is sterk afhankelijk van de hoogte van jouw dwarslaesie. Ook maakt het uit hoe je zelf als persoon bent. Maar of je nu snel of langzaam, goed of slecht, meer of minder of anders dan anderen deze weg aflegt: je krijgt genoeg mogelijkheden om een goed leven te hebben als je weer naar huis gaat. En mocht blijken dat het niet genoeg is: de weg naar het revalidatiecentrum weet je inmiddels! |
.
Verwerking
Gedurende de gehele revalidatie maar ook nog daarna speelt de verwerking van hetgeen je is overkomen een grote rol. Voor iedereen die iets ernstigs meemaakt in zijn leven geldt dat hij of zij hier mee om zal moeten leren gaan, dit een plek zal moeten gaan geven. Dat geldt temeer als je een dwarslaesie oploopt. Afhankelijk van de hoogte van de dwarslaesie zul je meer of minder functies en vaardigheden niet meer tot je beschikking hebben. Naast de zichtbare gevolgen als de verlammingen zijn er ook de niet zichtbare veranderingen als incontinentie en pijn. En er kunnen complicatie optreden als decubitus en autonome dysreflexie. Met al deze veranderingen en bedreigingen zul je om moeten leren te gaan. Vrijwel iedereen ervaart dat als een verlies ten opzichte van het oude functioneren. Binnen de revalidatie zal gekeken worden hoe jij het beste begeleid kan worden bij het omgaan met dit verlies. Mede afhankelijk van hoe je gewend bent met problemen om te gaan en als persoon in elkaar steekt zal de begeleiding worden vormgegeven. Deze begeleiding zal intensiever worden als blijkt dat jij ten gevolge van de dwarslaesie langdurig erg somber, depressief of angstig bent geworden. Niet alleen jijzelf zal het verlies ervaren ook jouw directe omgeving (mn. partner, ouders of kinderen) zullen met dit verlies geconfronteerd worden. Om deze reden zal er binnen de revalidatie ook gekeken worden hoe zij het beste begeleid kunnen worden.
Verder is de revalidatieperiode belangrijk om te leren hoe jij met je beperkingen kan functioneren in de maatschappij. Hoe treed je andere mensen tegemoet, geef je ze uitleg over jouw situatie en kan je opkomen voor jouw belangen. Maar ook; hoe kan je delen van je “oude” leven weer oppakken en vorm geven. Het kan nodig zijn om daarvoor nieuwe vaardigheden aan te leren, middels sociale vaardigheidstraining. Deze vaardigheden zal je ook toe moeten leren passen buiten de relatief veilig muren van het revalidatiecentrum, waarbij je stapsgewijs steeds moeilijker situaties aangaat.
In het algemeen zou je kunnen zeggen dat de begeleiding bij de verwerking ten doel heeft om jou weer (toekomst)perspectief te bieden. Het leven met een dwarslaesie is anders dan het daarvoor was maar hoeft daarmee niet minder te zijn.
|
|
|
|